Ana Bilim Dalları

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre doktora programlarına başvuru ve kabul koşulları

İlan, Başvuru ve Ön Değerlendirme

MADDE 9 – (1) Öğrenci kabul edilecek lisansüstü programlar, bu programlara alınacak öğrenci kontenjanları, başvuru için gerekli belgeler, başvuru ve sınav tarihleri ile diğer koşullar enstitü tarafından ilan edilir. Başvuru için istenen belgelerin aslı veya enstitü tarafından onaylı örneği kabul edilir. Askerlik durumu ve adli sicil kaydına ilişkin olarak adayın beyanına göre işlem yapılır. Başvurular ilgili enstitüye şahsen yapılır. 
(2) Programlara yapılan başvuruların ilan edilen toplam kontenjanın üç katından fazla olması halinde, yapılacak giriş sınavına çağrılacak adayların belirlenmesi için tüm adaylar bir ön değerlendirmeye tabi tutulur. ALES puanının % 60’ı ve mezuniyet not ortalamasının % 40’ı dikkate alınarak yapılan sıralamaya göre kontenjanın üç katına kadar aday giriş sınavına çağrılır. Sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde bu adayların tamamı giriş sınavına çağrılır. 

Doktora Programlarına Başvuru Koşulları

MADDE 11 – (1) Doktora programlarına başvuru koşulları aşağıdaki gibidir: 
a) İlgili alandan tezli yüksek lisans diplomasına; hazırlık sınıfları hariç tıp, diş hekimliği, veteriner ve eczacılık fakültelerinden mezuniyet diplomasına, Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmak. 
b) Başvurulan programın puan türünde 55 standart puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmak. 
c) Merkezi yabancı dil sınavından Enstitü Yönetim Kurulu önerisi Senato kararı ile 55 puandan az olmamak koşuluyla belirlenen Yabancı Dil Asgari Taban Puanına veya ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından eşdeğerliliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından muadil puana sahip olmak. 
ç) Lisans diplomasıyla doktora programlarına başvuranlar için 80 standart puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına ve lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3 veya muadili bir puana sahip olmak. 
d) Yabancı uyruklu öğrenciler için ana dilleri dışında 55 puandan az olmamak üzere İngilizce, Fransızca ve Almanca dillerinden birinden Senato tarafından belirlenen YDS ve ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen benzeri dil sınavlarının birinden asgari puana sahip olmak. 
(2) Temel Tıp Bilimlerinde, Tıp Fakültesi mezunları, ALES sınavının dışında, 50 puandan az olmamak koşulu ile Enstitü Yönetim Kurulu önerisi ile Senato tarafından belirlenecek Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavından alınmış Temel Tıp Puanı ile doktora programlarına başvuruda bulunabilirler. Temel Tıp Puanı, Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavında Temel Tıp Bilimleri Testi-1 bölümünden elde edilen standart puanın 0,7; Klinik Tıp Bilimleri Testinden elde edilen standart puanın 0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir. 
(3) Yabancı uyruklu adayların Türkçe yeterlik derecesi, Senatonun kabul ettiği sınavlardan alınacak puana göre değerlendirilir. 

Genel Başarı Değerlendirmesi

MADDE 12 – (1) Adayların değerlendirilmesi sınav jürileri tarafından yapılır. Sınav jürisi Ana Bilim Dalı Kurulu kararı doğrultusunda Ana Bilim Dalı Başkanlığı’nca önerilen ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla onaylanan en az üç asıl, iki yedek öğretim üyesinden oluşur. Bir Ana Bilim dalında yürütülen farklı lisansüstü programlar için ayrı jüriler kurulabilir. 
(2) Yüksek lisans ve doktora programına öğrenci kabulünde, adayların genel başarı notu; 100 üzerinden tam nota dönüştürülen ALES ya da TUS puanının % 50’si, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalamasının % 20’si ve lisansüstü programlara giriş sınavı (yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı) tam notu üzerinden alınan notun % 30’u alınarak hesaplanır. 
(3) Yüksek lisans öğrencilerinin sınav değerlendirilmesinde tam not üzerinden en az % 50 alan ve genel başarı notundan da tam notun (100) en az % 60’ını sağlayan adaylar başarılı kabul edilirler. Başarılı adayların kendi içinde sıralaması, sınav jürisi tarafından, genel başarı notuna göre yapılır. Genel başarı notunun eşitliği halinde adayların lisansüstü programlara giriş sınav notu dikkate alınır. 

(4) Doktora programlarında lisansüstü programlara giriş sınavı tam not üzerinden en az % 60 alan ve genel başarı notunda da tam notun (100) en az %70’ini sağlayan adaylar başarılı kabul edilir. Başarılı adayların kendi içinde sıralaması, lisansüstü programlara giriş sınav jürisi tarafından genel başarı notuna göre yapılır. Genel başarı puanının eşitliği halinde adayların lisansüstü programlara giriş sınav notu dikkate alınır. 
(5) Lisansüstü programlara giriş sınav jürisi yüksek lisans ve doktora programları için belirlenen kontenjanların en fazla % 50’si kadar adayı, genel başarı değerlendirme sırasını esas alarak “yedek aday” olarak belirler. Bu adaylar; programa kayıt hakkı kazanmasına rağmen akademik takvimde belirtilen günlerde kayıt yaptırmayarak haklarını kaybeden adayların yerine genel başarı değerlendirme sırası esas alınarak kabul edilir.

AFET TIBBI DOKTORA PROGRAMI

Amaç ve kapsam

Afet olaylarının sayısı ve şiddeti artarak dünyamızı, ülkemizi etkilemektedir. Ülkemiz de deprem başta olmak üzere birçok afetle karşı karşıya kalmaktadır.  Birçok kişinin etkilendiği temel alt yapının ve sistemlerin zarar görebildiği veya kesintiye uğradığı bu kaotik ortamlarda sağlık hizmetlerinin zamanında ve etkin bir şekilde verilmesi büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde birçok kurum seferber olmakta, halkımıza destek sağlamaktadır. Ortaya çıkan karmaşık sorunlar çözümü ve toplumsal ve yönetsel ihtiyaçlar bağlamında, Afetlerde Sağlık Hizmetlerinin Yönetimi ve Planlaması konularının çok yönlü ve kapsamlı incelenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Günümüzde kamu ve özel kurum ve kuruluşların her zamankinden daha fazla niteliksel ve niceliksel olarak, acil durum ve afet konularıyla, başa çıkabilecek bilgili ve yetenekli personele ve yöneticilere ihtiyacı bulunmaktadır.

Hedefler:

1. Afet durumları ile ilgili ulusal sağlık koşullarının kavranması ve uygun sağlık politikalarının geliştirilmesi, uygulanması ve performans değerlendirmelerinin yanı sıra sağlık hizmetleri organizasyonu ve yönetimi hakkında teorik ve uygulamalı bilgi sağlar,

2.Ulusal ve uluslararası düzeyde sağlık ve sağlık hizmet sunucularının performansını planlamak,organize   etmek, yönlendirmek ile ilgili çalışır,

3. Sağlık sistemi örgütlenmesinin alt bölümleri ve bu bölümlerde çalışanları tanıtmak, çalışanların görev yetki ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,

4.Afet durumlarında toplum ve birey sağlığının geliştirilmesi ile ilgili olan sosyal, çevresel ve davranışsal faktörler konusunda bilgilendirmek.

5.Afet durumları yönetimi konusundaki bilgi ve becerilerini ilgili kurumların yönetim, üretim, insan kaynakları, finans, muhasebe, hasta ve halkla ilişkiler, kalite ve hasta güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği, kaynakları, bilgi teknolojileri, sağlık sigortacılığı vb. alanlarda uygulamak,

6.Dijital teknolojiyi kullanarak, sağlık yönetimi alanındaki bilgileri bilimsel olarak analiz etmek, sonuçlarını yorumlayabilmek, etik, sosyal açıdan sorumlu ve sürdürülebilir yenilikçi çözümler üretebilmenin yanı sıra sağlık yönetimi alanında problem çözme ve fırsatları yakalama konularında nicel ve nitel teknikleri yenilikçi olarak kullanabilmek,

7.Afet yönetimi alanına ilişkin sorun alanlarının belirlenmesi, çözüm önerilerinin geliştirilmesi, etkili ve verimli şekilde uygulanması ve sonuçların değerlendirilmesinde bağımsız kararlar vermek,

8.Afet durumlarında sorunların etkili iletişim yöntemleri kullanarak çözerek, yazılı ve sözlü iletişimde doğru, kurallara uygun biçimde dil bilgisini ve sağlık kurumlarında kullanılan terminoloji ile aktarım yapabilmek,

9.Yönetim felsefesini ve yönetimin fonksiyonlarını her bir birime uygun olacak biçimde yönetim uygulamalarına aktarmak,

10.Afet durumlarında sağlık yönetimi ile ilgili hukuki düzenlemeler ile toplumsal, bilimsel, mesleki etik ilkelere uygun, ülke ya da dünya genelinde duyarlı davranmak, çözüm önerilerinde bulunmak.

Öğrencinin bir bilim alanında, belirli bir bilgi ve beceri birikimi edinmesine ek olarak, bilimsel araştırma yapmasını, bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneği kazanmasını sağlamaktır. Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dâhil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez çalışması için kayıt yaptırmak zorundadır. Enstitü anabilim başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer üniversitedeki diğer enstitüler veya diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan yüksek lisans derslerinden en fazla iki ders seçilebilir.

Dersler ve kredilendirilmesi

(1) Bir lisansüstü dersin yarıyıl kredi değeri, bir yarıyıl devam eden dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuvar saatinin yarısının toplamıdır.

(2) İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak senato tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde AKTS ders kredileri hesaplanır.

(3) Bilimsel araştırma teknikleri ile araştırma ve yayın etiği konularını içeren en az bir dersin lisansüstü eğitim sırasında verilmesi zorunludur.

(4) Enstitü Kurulu tarafından onaylanan dersler içinden hangilerinin öğrencilerin ders programlarında yer alacağına, öğrenci ile birlikte öğrencinin danışmanı karar verir. Danışmanlık görevi tez danışmanı atanıncaya kadar, Enstitü Anabilim Dalı Başkanı veya program koordinatörü/başkanı tarafından yapılır.

Bu yüksek lisans programında dersler, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün diğer yüksek lisans programlarında olduğu gibi, Bologna sürecine uygun olarak düzenlenecektir. Konu ve içeriklerine göre bazı dersler olgu-temelli gerçekleştirilecektir. Öğrencinin ilgi alanına ve gereksinimine göre “seçmeli dersler” programlanmıştır. Uygulamalar, makale saatleri, projelerin tasarlanmasına, gerçekleştirilmesine ve de elde edilen bulguların değerlendirilerek tartışılmasına yönelik proje saatleri uygulanacaktır. Ayrıca, öğrencilerin konu ile ilgili bilimsel etkinliklere katılımları desteklenecektir.

AFET VE TIBBI DOKTORA PROGRAMINDAN BEKLENEN YARAR

Bilime:

Ülkemiz afet oranları bakımından dünya sıralamasında  ön sıralarda olan bir ülkedir, Bu öngörüye göre hareket edildiğinde, afet öncesi ve sonrası yapılması gerekenlerin analizinde hızlı bir veri alış verişi olması gerekmekte ve analizlerin doğru yapılarak paylaşılmasını sağlamak, afet sonrası sağlık hizmetlerinin aksaklıkların minimum düzeyde olması, mortalite ve  morbiditeyi  en düşük, hasta bakım kalitesini ise  en yüksek seviyede tutmayı amaçlayan yeni yöntemlerin  oluşmasına katkı sağlayacak ve bununla ilgili çalışan meslek elemanlarına rehberlik edecektir.

Mesleki Uygulamalara:

Yüksek Lisans programını tamamlamış afet yönetimi uzmanlarının liderliğinde, çalıştıkları kurumda açılacak, afet planlaması ve yönetimi ile ilgili özelleşmiş birimlerde, afet durumlarında takip ve tedavisinde dünya standartlarının sağlanması ve mesleki uygulamaların daha organize  ve yüksek kalitede yapılması mümkün olacaktır.

Afetzedelere:

Afet sonrası süreçte,  afetzedelerin yaşamış olduğu sorunların en aza indirilmesi ve kriz sonrası süreçte sağlık hizmetlerinden düzgün bir şekilde yararlanarak yaşam kalitelerinin düşmemesi gerekmektedir. Olağanüstü durumların sağlık dışında getirdiği psiko-sosyal durumlar düşünüldüğünde, bu tarz etkilerin afetzedeler üzerindeki etkisi, eğitimli meslek elemanları tarafından en aza indirilmelidir. Özellikle yenidoğan çocuk ve yaşlı bakım hizmetlerinin aksamadan yürütülmesi amaçlanmalı, mevcut kriz ortamında bireylere en iyi yaşam standartları sağlanmalıdır. Afetzedelerin, afet öncesi yapılan planlamalarla ihtiyaçları belirlenmeli oluşan kriz ortamında, temel ihtiyaçları hızlı bir şekilde giderilmelidir.

Programın Yaygın Etkisi

Dünyada ve ülkemizde meydana gelen afetler ve olağandışı durumlar nedeniyle her zaman insanlar, süreç sırasında ve sonrasında hayatını kaybetmektedir. Afet ve tıbbi ve pratiğinde oluşan duyarlılık sonucu, afet tıbbi uzmanları da, afet anında ve sonraki süreçte inisiyatif almak durumunda bulunmaktadır. Aslında bu süreç, afet yönetiminde yeteri kadar, süreci üstlenecek  uzman sayısının olmaması sebebiyle ,bu problemin çözüm arayışında afet tıbbı uzmanlarının görev üstlenmesi olarak da görülebilir. Afetlerin bölgesel farkları göz önüne alındığında değişiklik göstermektedir. Sağ kalım  oranlarında belirli bir artış sağlanamamıştır. Bu nedenle afet durumunda başka yaklaşımlara ihtiyaç olduğu da açıkça ortadadır. Bu ihtiyaçlar ölüme neden olan plansızlıktan ve diğer faktörler konusunda toplumun bilgilendirilmesi, ülkede görev yapan tüm sağlık çalışanlarının ve eğiticilerin duyarlı hale getirilmesi, bu süreçte verilecek psikolojik destek doğru ve etkin tedavi uygulanmasının sağlanması için bir ekip çalışmasının planlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.

1. Afet ve Tıbbı yüksek lisans programını almış olan ilgili sağlık personeli Afet tıbbı dalında tanımlanmış olacaklar. Böylece de kamu ve özel sağlık kurumlarında görev ve yetkileri belirlenmiş olacak.
2. Afetler ve sonrası ile ilgili tüm istatistiksel verileri elde etmek için araştırmacı yetişmesi sağlanmış olunacak.
3. Afet yerlerinde, kurulan hastanelerde ve sağlık merkezlerinde birincil rol alacaklardır
4. Afetzedelerin ve yakınlarının psikolojik destek almalarında yönlendirici ve çözümleyici rol alacaklar.
5. Afet ve Tıbbı yüksek lisans programının ülkemize ve meslek elemanlarına sağlayacağı en önemli faydalardan birisi de uluslararası katılımlı bölgesel toplantılar, sempozyumlar ve kongrelerin düzenlenmesi olacaktır.
6. Akademik çalışmalar (ulusal ve uluslararası çok merkezli multidisipliner çalışmalar) ve bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkarılacak bildirilerin gerçekleştirilmesi.
7. Afet ve tıbbı ile ilgili sürekli yayın (dergi, kitap, bülten vb) çıkarılması.
8. Afet yönetim planlamasında Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, diğer üniversiteler ve eğitim araştırma hastaneleri ile bir bütün olarak ülke ve hasta çıkarları için işbirliği sağlanması.
9. Ülkemizde afet yönetim merkezleri yurt sathında örgütlenmeli ve birbirleriyle koordineli olmalıdır. Sonuç olarak zamanını harcayacak uzman sağlık personelinin bilimsel ve mesleki olarak eğitilmesine, bu eğitimin devamlılığına katkıda bulunacağı açıktır.